نوروز
سال نو ایرانی، مهمترین جشن که اولین روز بهار و آغاز سال نو را نشان میدهد. چهار روز نخست تعطیل رسمی است.
گاهشماری شاهنشاهی
تقویم رسمی ایران که از تأسیس امپراتوری پارس توسط کوروش بزرگ در ۵۵۹ پیش از میلاد شروع میشود.
درباره گاهشماری
گاهشماری شاهنشاهی در سال ۱۹۷۶ (۲۵۳۵ شاهنشاهی) به تصویب رسید. این تقویم از همان ساختار ماههای تقویم خورشیدی ایرانی استفاده میکند اما سالها را از تأسیس شاهنشاهی هخامنشی کوروش بزرگ در سال ۵۵۹ پیش از میلاد شمارش میکند. سال شاهنشاهی برابر است با سال هجری خورشیدی به اضافه ۱۱۸۰.
February – March 2026
ش
ی
د
س
چ
پ
ج
ماههای تقویم شاهنشاهی
| # | نام فارسی | نام انگلیسی | تعداد روز | معادل میلادی |
|---|---|---|---|---|
| 1 | فروردین | Farvardin | 31 | Mar 21 – Apr 20 |
| 2 | اردیبهشت | Ordibehesht | 31 | Apr 21 – May 21 |
| 3 | خرداد | Khordad | 31 | May 22 – Jun 21 |
| 4 | تیر | Tir | 31 | Jun 22 – Jul 22 |
| 5 | مرداد | Mordad | 31 | Jul 23 – Aug 22 |
| 6 | شهریور | Shahrivar | 31 | Aug 23 – Sep 22 |
| 7 | مهر | Mehr | 30 | Sep 23 – Oct 22 |
| 8 | آبان | Aban | 30 | Oct 23 – Nov 21 |
| 9 | آذر | Azar | 30 | Nov 22 – Dec 21 |
| 10 | دی | Dey | 30 | Dec 22 – Jan 20 |
| 11 | بهمن | Bahman | 30 | Jan 21 – Feb 19 |
| 12 | اسفند | Esfand | 29* | Feb 20 – Mar 20 |
* اسفند در سال کبیسه ۳۰ روز است.
جشنها و مراسم
زادروز شاهدخت لیلا پهلوی / روز هنرهای نمایشی
سالروز تولد والاحضرت شاهدخت لیلا پهلوی، کوچکترین دختر محمدرضاشاه. همچنین روز هنرهای نمایشی.
سالروز تولد شاهپور علیرضا
سالروز تولد شاهپور علیرضا پهلوی، کوچکترین پسر محمدرضاشاه.
روز طبیعت (سیزدهبدر)
روز طبیعت، سیزدهمین روز سال نو که در دامان طبیعت سپری میشود و پایان جشنهای نوروز را نشان میدهد.
سالروز تولد شاهدخت نور پهلوی
سالروز تولد والاحضرت شاهدخت نور پهلوی.
سالروز تولد امیرعباس هویدا
سالروز تولد امیرعباس هویدا، طولانیترین دوره نخستوزیری ایران (۱۳۴۴–۱۳۵۶)، از چهرههای کلیدی نوسازی ایران.
روز بزرگداشت عطار نیشابوری
بزرگداشت شاعر و عارف بزرگ ایرانی فریدالدین عطار نیشابوری، نویسنده منطقالطیر.
روز فرهنگ پهلوانی و ورزش زورخانهای
بزرگداشت سنت باستانی ورزش زورخانهای و فرهنگ پهلوانی ایران.
تیرگان
جشن باستانی باران و آب، بزرگداشت تیر افسانهای آرش کمانگیر برای تعیین مرز ایران.
مهرگان
جشن مهر (عشق و دوستی)، یکی از کهنترین جشنهای ایرانی به احترام میترا و برداشت پاییزی.
آبانپسبانی
جشن آب، بزرگداشت آناهیتا، نگهبان آبها، با گردهمایی در کنار رودخانهها و چشمهها.
سده
جشن آتش، ۵۰ روز پیش از نوروز با روشن کردن آتشهای بزرگ برای دور کردن سرمای زمستان.
چهارشنبهسوری
جشن آتش در شب آخرین چهارشنبه سال. مردم از روی آتش میپرند و میخوانند 'زردی من از تو، سرخی تو از من.'
شب یلدا
بلندترین شب سال (انقلاب زمستانی). خانوادهها دور هم جمع میشوند و انار و هندوانه میخورند و شعر حافظ میخوانند.
روز کوروش بزرگ
بزرگداشت روزی که کوروش بزرگ در سال ۵۳۹ پیش از میلاد وارد بابل شد و نخستین منشور حقوق بشر را صادر کرد.
سپندارمذگان
روز باستانی عشق ایرانی، بزرگداشت سپندارمذ (زمین) و گرامیداشت زنان و عشق — ولنتاین ایرانی.
روز مشروطیت
بزرگداشت صدور فرمان مشروطیت توسط مظفرالدین شاه در ۱۴ مرداد ۱۲۸۵ که به تأسیس مجلس شورای ملی و تدوین نخستین قانون اساسی ایران منجر شد.
قیام ملی ۲۸ مرداد
بزرگداشت رویداد ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ که محمدرضاشاه به قدرت کامل بازگشت. حکومت پهلوی این روز را «قیام ملی» به نفع پادشاهی میخواند.
زادروز شاهنشاه و روز تاجگذاری
زادروز محمدرضاشاه پهلوی. مراسم تاجگذاری نیز در همین روز در سال ۱۳۴۶ در کاخ گلستان برگزار شد و شاه تاج شاهنشاهی را بر سر نهاد.
روز مادر (روز زن)
محمدرضاشاه پهلوی در سال ۱۳۳۹، سالروز تأسیس بنگاه حمایت مادران و نوزادان در ایران را روز مادر نامگذاری کرد و این روز به بزرگداشت مقام مادر و زن در جامعه ایران اختصاص یافت.
روز آزادی زن (کشف حجاب)
بزرگداشت فرمان کشف حجاب توسط رضاشاه در ۱۷ دی ۱۳۱۴ که به آزادی زنان ایران و مشارکت برابر آنان در جامعه منجر شد.
انقلاب شاه و مردم
بزرگداشت همهپرسی ۶ بهمن ۱۳۴۱ که برنامه اصلاحات شاه شامل اصلاحات ارضی، حق رای زنان، ملی شدن جنگلها، سپاه دانش و سهیم کردن کارگران در سود کارخانهها به تصویب رسید.
سالروز سوم اسفند
بزرگداشت سوم اسفند ۱۲۹۹ که رضاخان با فرماندهی بریگاد قزاق تهران را تصرف کرد و به حکومت قاجار پایان داد. این روز آغاز نوزایی و نوسازی ملی ایران محسوب میشد.
زادروز رضاشاه بزرگ
زادروز رضاشاه پهلوی، بنیانگذار دودمان پهلوی و پدر ایران نوین. میدانی در تهران به نام «میدان ۲۴ اسفند» به افتخار او نامگذاری شده بود.